Bundel bekostiging wordt wereldwijd steeds vaker ingezet als alternatief voor het traditionele fee-for-service betalingssysteem in de zorg, met als doel betere kwaliteit en doelmatigheid van zorg.
Bundel bekostiging wordt wereldwijd steeds vaker ingezet als alternatief voor het traditionele fee-for-service betalingssysteem in de zorg, met als doel betere kwaliteit en doelmatigheid van zorg. In Nederland zijn sinds 2017 integrale geboortezorg organisaties (IGOs) gestart met bundel bekostiging voor integrale geboortezorg, mede vanwege relatief hoge perinatale sterftecijfers in vergelijking met andere Europese landen in 2010. Ondanks internationale invoering is er nog weinig bekend over de effecten van bundel bekostiging op uitkomsten en zorggebruik. Een vorige Nederlandse evaluatie liet beperkte veranderingen in zorggebruik zien in de eerste twee jaar. Dit onderzoek heeft als doel om de lange termijn effecten (vijf jaar) van bundel bekostiging op zorggebruik, gezondheidsuitkomsten en zorgkosten in de Nederlandse geboortezorg te analyseren.
We hebben een difference-in-differences methode toegepast op nationale data over de periode 2008–2021. We vergeleken 22.307 zwangerschappen van 6 integrale geboortezorg organisaties die in 2017 bundel bekostiging hadden ingevoerd met 69.496 zwangerschappen in 20 gematchte controlegebieden. De uitkomsten betroffen het gebruik van geboortezorg, de gezondheid van moeder en kind, en de zorgkosten tijdens de zwangerschap, bevalling en de postnatale periode.
Bundel bekostiging ging gepaard met een daling van 8,9% in overdracht van de eerstelijns verloskundige naar de tweedelijnszorg tijdens de bevalling (p<0,001), een afname van 1,1% in het aantal thuisbevallingen (p=0,02), en een verlaging van de zorgkosten met $121 (2,1%) per zwangerschap (p=0,02). De effecten verschilden per regio en over de tijd. Er werden geen statistisch significante veranderingen gevonden in de gezondheid van moeder of kind.
