Onderzoeken

ECOCOM – Ecosyndemics van obesitas-gerelateerde gezondheidsproblemen in stedelijke gebieden in Nederland.

Binnen het ECOCOM project onderzoeken we in welke buurten er sprake is van een ecosyndemie, de clustering van aandoeningen binnen een populatie onder invloed van factoren uit de fysieke leefomgeving.

Aanleiding en doel

De gezondheidsverschillen op buurtniveau in Nederland zijn groot. De levensverwachting in gezonde jaren verschilt in sommige aangrenzende buurten 17 jaar. Een substantieel component van buurt gerelateerde gezondheidsongelijkheden is de ongelijke verdeling van overgewicht en obesitas prevalentie. In Den Haag kampen sommige buurten met een dubbel zo hoge prevalentie van ernstig overgewicht (BMI > 30). Daarbij worden inwoners van minder welvarende buurten ook meer blootgesteld aan schadelijke omgevingsfactoren in hun woonomgeving.

Deze clustering van zowel gezondheidsaandoeningen en negatieve omgevingsfactoren wordt ook wel een ecosyndemie genoemd. Het begrip ecosyndemie valt onder het veld van syndemiën. Een syndemie is een fenomeen waarbij meerdere epidemieën clusteren binnen een populatie en er sprake is van synergetische interacties tussen gezondheidsaandoeningen op individueel- en populatieniveau. Daarnaast worden syndemiën gekenmerkt door de rol die de sociale- en omgevingscontext spelen in het aanjagen van ziekte interacties. In vergelijking met een syndemie speelt bij een ecosyndemie de fysieke leefomgeving een substantiële rol als katalysator van ziekte clustering en interactie.

Binnen het ECOCOM project onderzoeken we in welke buurten er sprake is van een ecosyndemie, de clustering van aandoeningen binnen een populatie onder invloed van factoren uit de fysieke leefomgeving.

Methodiek

Dit project bestaat uit twee fasen: in de eerste fase zullen door middel van kwantitatieve methoden en GIS analyses buurten worden geïdentificeerd waar sprake is van ecosyndemiën. Hiervoor zal gebruik gemaakt worden van de ELAN database voor patiëntendata en GECCO data voor de blootstellingen aan omgevingsfactoren.
In de tweede fase zal er participatief actieonderzoek uitgevoerd worden in samenwerking met buurtbewoners. Het doel van de tweede fase is om de buurt-specifieke mechanismen van ecosyndemiën te onderzoeken en hierop aansluitend een werkwijze te ontwikkelen voor het contextualiseren van buurtinterventies.
Dit project draagt bij aan het begrip van de mechanismen van ecosydemiën op fundamenteel wetenschappelijk niveau. Tegelijkertijd is dit project gericht op mogelijke interventies, waarin buurtbewoners als mede-onderzoekers centraal staan in het onderzoeksproces.

Overige betrokkenen

  • Mariëlle Beenackers (Erasmus MC)

Samenwerkingen