Onderzoeken

Experimenten alternatieve bekostiging palliatieve zorg

Proactieve, transmurale palliatieve zorg verbetert de kwaliteit van leven en vermindert vermijdbare complicaties. Dit verlaagt de druk op zorgpersoneel en draagt bij aan beheersing van de zorgkosten.

Aanleiding en doel

Proactieve, transmurale palliatieve zorg verbetert de kwaliteit van leven en vermindert vermijdbare complicaties (Gupta Strategists, 2024). Dit verlaagt de druk op zorgpersoneel en draagt bij aan beheersing van de zorgkosten. Echter bestaan er knelpunten in de huidige bekostiging en contractering, die de implementatie van deze zorgvorm belemmeren — zowel binnen als tussen zorgorganisaties (NPPZ II, 2025).

Alternatieve vormen van bekostiging worden gezien als een mogelijke oplossingsrichting (NZa, 2024). Daarom zijn PZNL, ZonMw en de NZa, samen met zorgaanbieders en verzekeraars, gestart met experimenten rond alternatieve bekostigingsmodellen in de palliatieve zorg. Doel is om een model te ontwikkelen dat geen belemmering vormt voor het leveren van proactieve, transmurale palliatieve zorg.

Het ontwikkelen van zo’n alternatief bekostigingsmodel is echter complex. Dit onderzoek richt zich op het proces achter de totstandkoming van een contract met alternatieve bekostiging. Centraal staat de vraag: Wat werkt (niet), onder welke omstandigheden, hoe en waarom? We onderzoeken de gedachten, ervaringen en overtuigingen van de betrokken stakeholders. Door deze werkingsmechanismen beter te begrijpen, kunnen zorgaanbieders, beleidsmakers en andere belanghebbenden in de toekomst beter onderbouwde keuzes maken bij de ontwikkeling en implementatie van alternatieve bekostigingsmodellen.

Methodiek

Dit onderzoek betreft een participatief actieonderzoek en wordt uitgevoerd volgens de principes van realistic evaluation. Daarbij is expliciete aandacht voor contextuele factoren, onderliggende mechanismen, praktische strategieën en de uitkomsten. Tijdens de ontwikkelfase van de alternatieve bekostiging wordt data verzameld via semigestructureerde diepte-interviews met diverse stakeholders die op basis van hun professionele expertise betrokken zijn bij de experimenten. Daarnaast vindt dataverzameling plaats door middel van observaties tijdens bijeenkomsten en documentanalyse.

Bronvermeldingen

  1. Gupta Strategists. (2024). De olifant de kamer uit (Rev. ed.). (link)
  2. NPPZ II. (2025). Handreiking Financiering Palliatieve Zorg. (link)
  3. NZa (2024). Verkenning bekostiging proactieve zorgplanning.

Overige betrokkenen

  • Daniëlle Cattel (EUR)

Samenwerkingen