Onderzoeken

Rook- en vapepreventie op VMBO-scholen

Beginnen met roken op jonge leeftijd leidt tot zwaarder en langer tabaksgebruik waardoor gezondheidsrisico’s toenemen.

Het hebben van een lagere sociaaleconomische positie (SEP), waaronder een lagere opleiding, is een van de belangrijkste voorspellers van roken. Daarnaast begint de meerderheid van de rokers tussen de 12-18 jaar, wat het belangrijk maakt om in een vroeg stadium in te grijpen. Tot nu is er een gebrek aan succesvolle preventie voor adolescenten en zijn rookpreventieprogramma’s minder effectief zijn voor adolescenten uit lagere SEP-groepen in vergelijking met hogere SEP-groepen. Het is daarom van groot belang om een succesvol preventieprogramma te ontwikkelen voor adolescenten met een lager opleidingsniveau.

Aanleiding en doel

Vroeg beginnen met roken leidt vaak tot langduriger en intensiever tabaksgebruik, wat de gezondheidsrisico’s aanzienlijk vergroot. Een lagere sociaaleconomische positie (SEP), waaronder het volgen van praktisch middelbaar onderwijs, is een van de sterkste voorspellers van rookgedrag. De meeste rokers beginnen tussen hun 12e en 18e levensjaar, wat het cruciaal maakt om al in een vroeg stadium in te grijpen. Toch ontbreekt het nog steeds aan effectieve preventieprogramma’s voor adolescenten, en blijken bestaande programma’s minder effectief te zijn voor jongeren uit lagere SEP-groepen dan voor hun leeftijdsgenoten uit hogere SEP-groepen. Het is daarom essentieel om een succesvol en doelgroepgericht preventieprogramma te ontwikkelen voor jongeren in het praktisch middelbaar onderwijs.

Het doel van dit project is het ontwikkelen van een rookpreventieprogramma voor vmbo-scholen. Het programma richt zich zowel op het voorkomen van de start met roken als op het stoppen met het gebruik van sigaretten, e-sigaretten en andere nicotinebevattende middelen. Daarbij is het belangrijk dat het programma inspeelt op de belangrijkste determinanten van rookgedrag, met behulp van bewezen preventiestrategieën die zijn afgestemd op de leeftijd en het opleidingsniveau van de doelgroep.

Methodiek

We starten met het in kaart brengen van de huidige situatie door middel van een literatuuronderzoek naar bestaande rookpreventieprogramma’s op middelbare scholen en interviews met leerlingen en docenten op vmbo-scholen. Op basis van deze inzichten wordt het programma ontwikkeld in co-creatie met leerlingen en docenten. Tot slot zal het ontwikkelde programma worden geïmplementeerd en geëvalueerd.